Wyrok katowickiego sądu, który przyznał najemcom prawo do zwrotu nadpłaconego czynszu za nie istniejące metry, za cały okres najmu, nie ucieszył zarządców spółdzielni, budynków komunalnych i prywatnych. Stanęli przed widmem ogromnych wydatków.
Zawyżanie metrażu było dość powszechnie stosowaną praktyką w czasach PRL-u. Z roku na rok trzeba było oddawać najpierw więcej mieszkań, potem izb, następnie metrów. Doliczenie do każdego lokum kilku metrów nie było traktowane jako coś złego, a mogło oznaczać ,być albo nie być” premii. Z kolei budynki powstałe przed wojną mają niekompletne dokumentacje techniczne. Różnice pomiędzy tym, co na papierze, a tym, co w rzeczywistości, także mogą być spore.
Ofiarą złej dokumentacji padł m.in. Zygmunt Szeloch z Bytomia. Pomiary jego mieszkania, dokonane przez administratora, Zakład Budynków Miejskich sp. z o.o., wykazały, że jest o 3 m kw. mniejsze, niż wynikałoby z dokumentów. To oznacza, że za ciepło i czynsz nadpłacał co miesiąc kilkanaście zł. Opłaty urealniono. Niesłusznie zapłacone kwoty zwrócono, ale tylko za 3 lata wstecz.
- Zdarzają się przypadki, że lokatorzy kwestionują zapisaną w umowie powierzchnię. Na ich życzenie dokonujemy ponownych pomiarów. Jeśli mają rację, następuje zwrot pieniędzy. Nie zawsze ich przypuszczenia są zgodne z prawdą. Chodzi m.in. o zabudowane wnęki – mówi Jacek Żabiński z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Bielsku-Białej.
Podobne korekty dokonywane są w spółdzielniach mieszkaniowych.
- Kiedyś przydziały były wypisywane na podstawie dokumentacji technicznej, a nie dokładnych pomiarów. Stąd pomyłki. Wynoszą one przeciętnie 1-2 m, ale w obie strony. Mam nadzieję, że jeśli takie sprawy trafią do sądu, wyroki oparte będą na trzyletnim terminie przedawnienia. W przeciwnym wypadku mogłoby to oznaczać duże i nieprzewidziane wydatki dla spółdzielni – wyjaśnia Lucjan Palicki, prezes Chorzowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. – My oczywiście dokonujemy korekt w uzasadnionych przypadkach. Pamiętać należy, że ten kij ma dwa końce. Nie tylko lokator ma prawo upominać się o pieniądze.
Jako pierwszy w 1995 roku o swoje upomniał się lokator z budynku administrowanego po upadku Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego przez ,Przemysłówkę” S.A. Zgłosił niezgodność rzeczywistego metrażu z tym w umowie najmu. Różnica wynosiła 1,77 m kw. Domagał się 9 tys. zł nadpłaconego przez lata czynszu i opłat za c.o. Komisja doliczyła do każdej ze ścian po 2 cm tynku. Ustalono, że… mieszkanie jest większe niż zapisano w umowie i że to lokator powinien dopłacić. Częstochowianin oddał sprawę do sądu i wygrał. Wyrok zobowiązał spółdzielnię do zwrotu 433 zł.
Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 1987 roku pomieszczenia należy mierzyć od ściany do ściany, nie doliczając 2 cm tynku. Zanim RM wydała wspomniane rozporządzenie – grubość tynku dodawano. Formalnie wszyscy właściciele i administratorzy budynków powinni dokonać korekt. Różnice w porównaniu z przepisami sprzed rozporządzenia są minimalne.
Więcej problemów sprawiły administratorom loggie. Kilka lat temu połowę ich powierzchni wliczano do mieszkania. Lokatorzy płacili za ogrzanie, mimo że był to zwykły balkon bez stałej ścianki zewnętrznej. Przepisy się zmieniły. Loggie już nie są traktowane jako część powierzchni lokalu.
Jednostkowe kwoty o jakie mogą upominać się lokatorzy są niewielkie. W skali spółdzielni czy administracji budynków w mieście urastają do gigantycznych rozmiarów. Tym bardziej, że te nie mają szans na odzyskanie – od zakładów dostarczających ciepło – pieniędzy, które same zmuszone są oddać lokatorom. Pieniądze na zwroty zostałyby wzięte ze wspólnej puli, czyli zapłaciliby za nie wszyscy.
- No cóż, na miejscu lokatora po prostu zmierzyłabym mieszkanie i w przypadku wystąpienia różnicy na moją niekorzyść, wystąpiłabym o zwrot nadpłaty – mówi Anna Ulfik, prezes Czeladzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej ,Saturn”. – Jednak przy natłoku tych spraw spółdzielnie nie będą w stanie sprostać takim oczekiwaniom. Mam nadzieję, że wyrok katowickiego sądu będzie incydentalny.
Autor artykułu: ALDONA MINORCZYK-CICHY