Na księgarskich półkach ukazała się kolejna książka Marka Szołtyska. Jest to zapowiadana już od roku "Biblia Ślązoka". Z miejsca spotkała się z ogromnym zainteresowaniem zarówno środowisk kościelnych, jak i świeckich.
- Kiedy przystÄ™powaÅ‚em do pracy, miaÅ‚em obawy, czy potrafiÄ™ napisać książkÄ™ poważnÄ…, a jednoczeÅ›nie przystÄ™pnÄ… – opowiada Marek SzoÅ‚tysek. – No i udaÅ‚o siÄ™! DziÅ› znajomi pytajÄ…: co na to proboszcz, jak oceniÅ‚ to biskup, czy Å›rodowiska koÅ›cielne nie oskarżajÄ… ciÄ™, że robisz sobie żarty z Biblii? Otóż nie, czego dowodem sÄ… bardzo przychylne recenzje Radia WatykaÅ„skiego. Zadanie byÅ‚o jednak trudne. MusiaÅ‚em bowiem napisać to w taki sposób, aby nie oÅ›mieszyć ani Biblii, ani gwary. PosiÅ‚kowaÅ‚em siÄ™ przy tym tÅ‚umaczeniami staropolskimi i staroczeskimi, aby zrobić to rzetelnie. ByÅ‚ to naprawdÄ™ wielki wysiÅ‚ek.
Książka skÅ‚ada siÄ™ z dwóch części. W pierwszej autor przedstawiÅ‚ 50 wybranych wydarzeÅ„ biblijnych od stworzenia Å›wiata do jego koÅ„ca i opisaÅ‚ je po Å›lÄ…sku. ZrobiÅ‚ to w tzw. wolnym przekÅ‚adzie – tak np. Jan Kochanowski podszedÅ‚ do Psalmów Dawida, które nie sÄ… "kanoniczne", ale sÄ… piÄ™kne. Podobne wrażenie odnosi siÄ™ po przeczytaniu np. historii Adama i Ewy w Å›lÄ…skim raju. Druga część książki to pięćdziesiÄ…t wydarzeÅ„ z historii ÅšlÄ…ska, które w jakiÅ› sposób odpowiadajÄ… opisanym wydarzeniom biblijnym. Zdaniem autora "parÄ™" najbardziej charakterystycznÄ… stanowiÄ… walka Dawida z Goliatem i powstania Å›lÄ…skie. Dawid byÅ‚ jak ÅšlÄ…sk: nieprzygotowany, maÅ‚y, sÅ‚aby, lekceważony, ale wygraÅ‚ – tak, jak w koÅ„cu ÅšlÄ…sk.
- Kolejny przykÅ‚ad to wieża Babel i niektóre części ÅšlÄ…ska – wylicza pan Marek. – Legenda biblijna mówi, że Bóg pomieszaÅ‚ ludziom jÄ™zyki, aby nie mogli siÄ™ porozumieć. To samo widzimy na ÅšlÄ…sku, gdzie żyjÄ… ludzie z różnych stron, ale oni sÄ… lepsi od budowniczych wieży Babel. Obserwujemy tu przecież procesy integracyjne, mieszane małżeÅ„stwa itd. IdÄ…c dalej, napotkamy biblijnego Hioba i Józefa LompÄ™.
Wiele łączy proroka Jonasza i Jana Nepomucena, najpopularniejszego śląskiego świętego, choćby dlatego, że i jeden, i drugi miał dużo wspólnego z wodą.
Autor zaznacza, aby "Biblii ÅšlÄ…zoka" nie mylić z BibliÄ… po Å›lÄ…sku, bo byÅ‚oby to zupeÅ‚nie co innego. Biblii na Å›lÄ…skÄ… gwarÄ™ nie daÅ‚oby siÄ™ przecież przetÅ‚umaczyć dosÅ‚ownie, poza tym nie ma takiej potrzeby, gdyż ÅšlÄ…zacy mówiÄ… po polsku. Książka Marka SzoÅ‚tyska jest wiÄ™c przeznaczona dla szerokiego grona czytelników w każdym wieku – niezależnie od ich wyznania, niekoniecznie mieszkajÄ…cych na ÅšlÄ…sku i niekoniecznie znajÄ…cych gwarÄ™. Dowodem liczne listy od Polonii np. kanadyjskiej, która o niezwykÅ‚ym wydawnictwie dowiedziaÅ‚a siÄ™ dziÄ™ki Internetowi.
- Cele miaÅ‚em dwa – wyjaÅ›nia autor. – Pierwszym byÅ‚o pokazanie bogactwa Å›lÄ…skiej kultury i gwary, która jest wspaniaÅ‚ym tworzywem literackim. Niestety, czÄ™sto bywa używana tylko w gÅ‚upich filmach i "wicach". Cel drugi to ukazanie piÄ™kna literatury biblijnej. Nie trzeba zresztÄ… być czÅ‚owiekiem wierzÄ…cym, aby jÄ… poznać. Nie na darmo od wieków inspirowaÅ‚a ona wybitnych artystów. Mam jednak nadziejÄ™, że dziÄ™ki książce Å‚atwiej bÄ™dzie uzmysÅ‚owić mÅ‚odym piÄ™kno biblijnych opowieÅ›ci.
Do podobnego wniosku najwyraźniej doszło też duchowieństwo. Marek Szołtysek książkę po raz pierwszy zaprezentował podczas ostatniej edycji konkursu na "Ślązaka Roku". Najliczniejszą grupę kupujących stanowili tam księża, którzy nabywali często po kilka egzemplarzy. Publicysta został już zaproszony do udziału w spotkaniach z cyklu "Regionalizm a katecheza", które organizuje diecezja gliwicka.
- Jestem mile zaskoczony tak szybkÄ… reakcjÄ… – podkreÅ›la Marek SzoÅ‚tysek. – SÄ…dziÅ‚em bowiem, że przez najbliższe dwa miesiÄ…ce książka bÄ™dzie poddawana gÅ‚Ä™bokiej analizie. Zapewniam też, że przez co najmniej najbliższych 10 lat "Biblia ÅšlÄ…zoka" bÄ™dzie dostÄ™pna w każdej ksiÄ™garni na ÅšlÄ…sku, a być może i w innych częściach kraju, a cena egzemplarza nie przekroczy 30 zÅ‚. Kwota maksymalna, za którÄ… wolno sprzedawać jÄ… ksiÄ™garniom, wynosi bowiem 29,90 zÅ‚.
Autor artykułu: ELŻBIETA PIERSIAKOWA