Początek karnawału to w obyczajowości ludowej nie tylko bale sylwestrowe i prywatki, ale przede wszystkim czas pełen magii i zabiegów mających zapewnić dobrze skojarzone małżeństwa. Obecnie takie zwyczaje są inspiracją dla artystów.
- W czasie karnawaÅ‚u zwyczajowo w domach mieszkaÅ„ców regionu zawierciaÅ„skiego pojawiajÄ… siÄ™ kolÄ™dnicy. PrzebieraÅ„cy w strojach diabÅ‚a, Å›mierci i Heroda odwiedzali wszystkie domostwa we wsiach. Å»adnemu gospodarzowi nie wolno byÅ‚o nie przyjąć grupy kolÄ™dników, oznaczaÅ‚oby to nieszczęście i kÅ‚opoty w rodzinie. KolÄ™dników witano serdecznie i obdarowywano ciastem, sÅ‚odyczami i owocami. Teraz obyczaje karnawaÅ‚owe sÄ… inspiracjÄ… dla artystów. Prezentuje siÄ™ je w formie inscenizacji teatralnych lub wystÄ™pów muzycznych – tÅ‚umaczy Anna KozÅ‚owska, rdzenna mieszkanka KromoÅ‚owa, czÅ‚onek Regionalnego ZespoÅ‚u Folklorystycznego ,KromoÅ‚owianie”, dziaÅ‚ajÄ…cego przy Domu Kultury ,PaÅ‚acyk nad WartÄ…”.
Tradycyjnie w czasie karnawału największą uwagę przywiązywano do zamążpójścia. Dziewczyny starały się wyjść za mąż w czasie świąt Bożego Narodzenia i karnawału. W przeciwnym wypadku były piętnowane. Samotnej dziewczynie wieszano na ubraniu skorupy od jajek, pudełka z potłuczonymi glinianymi garnkami i zmuszano je, by tak chodziły po ulicach. Aby się wykupić od żartu, musiały poczęstować młodzieńców wódką. Podobnie przyjmowano do grona dojrzałych kobiet, młoduchy, czyli świeżo upieczone mężatki. Dziewczęta musiały się również wykupić, ale tu obyczaje były mniej rygorystyczne.
Profesor Dionizjusz Czubala tłumaczy, że czas między świętami Bożego Narodzenia i dniem Trzech Króli był niezwykle ważny w obyczajowości ludowej.
W tym okresie należało zadbać o szczęście i dostatek na rok następny. Zabiegano o dobre zbiory i urodzaje, o zdrowie dla rodziny. Każdy dzień miał znaczenie magiczne, był czasem kontaktu z duchami zmarłych. Pozwalał zaskarbić sobie przychylność sił magicznych. Ważnym elementem obyczajowości były zwyczaje związane z kojarzeniem małżeństw.
Autor artykułu: (A.Z.)